Aliyev: Güçlü Değilsen Haklı Olmanın Anlamı Yok
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 5 Ocak 2026 tarihinde Azerbaycan’daki yerel basına verdiği röportaj yeni küresel düzenin nasıl algılandığını ve Azerbaycan’ın bu düzende kendisini nereye konumlandırdığını açıkça ortaya koyan stratejik bir beyanname niteliği taşımaktadır.
Aliyev’in sözleri arasında bana göre ilk olarak en çok dikkat çeken şu tespit oldu:
“Günümüz dünyasında uluslararası hukuk diye bir şey yok.”
Bu ifade kulağa sert gelebilir. Hatta bazıları için rahatsız edici de olabilir. Ama bugün kendimize sormamız gereken soru şu: Yanlış mı?
Gazze’de dünyanın gözü önünde üzerine bomba yağan çocukları, Ukrayna’da kendi soydaşı tarafından üzerine bomba yağan halkı, Venezuela devlet başkanın gece yatağından alındığı gerçeğini göz önüne aldığımızda bu yanlış mı? Bu bağlamda aslında asıl soru da şu; “Uluslararası hukukun kimler için işliyor? Kimler için bir anlam ifade ediyor?” Güçlü olanın hukuku tanımladığı, zayıf olanın ise hukuka sığınmaktan başka çaresinin kalmadığı bir dünyadayız. Aliyev’in yaptığı şey aslında bu gerçeği diplomatik nezaketle süslemek değil; olduğu gibi ifade etmektir.
Bu nokta bana göre Azerbaycan’ın yaşadığı Karabağ süreci için de belirleyici oldu. Yıllarca işgal altındaki Azerbaycan toprakları için uluslararası alanda sessizliğe bürünen kararlar, uygulanmayan BM kararları ve sessiz kalan uluslararası aktörler, Bakü’ye şu dersi verdi: Hak, ancak güçle korunabiliyor. Bu bağlamda Azerbaycan halkı işgal altındaki topraklarını elde ettiği güç ve Türkiye ile kuruduğu kardeşlik hukuku ile kurtardı.
Zengezur Koridoru: Yol Değil, Jeopolitik Mesaj
Röportajın omurgasını oluşturan Zengezur Koridoru meselesi de bu bakış açısının bir sonucu. Aliyev için bu koridor yalnızca Azerbaycan ana karası ile Nahçıvan’ı birbirine bağlayan bir ulaşım hattı değil. Bu proje aynı zamanda;
- Doğu-Batı ticaretinin,
- Kuzey-Güney enerji ve lojistik hattının ve Orta Koridor’un kapasite artırıcı unsurlarından biri. Aslında Zengezur Koridoru meselesi Aliyev’in ifadesiyle “çözülmüş bir konu.”
Bu bağlamda Aliyev’e ifadesine göre bu koridorun adı değişebilir, formülü değişebilir; ama özü değişmeyecektir. Bu noktada Ermenistan’a verilen mesaj son derece net; “Bu sürece direnmek, jeopolitik gerçekliğe direnmek anlamına gelir. Aliyev’in “kaçınmak intihar olur” ifadesi ise bir tehditten ziyade jeopolitik bir uyarı olarak okunmalıdır.
“Güçlü Olan Durdurmalıydı”
Aliyev’in röportajda üzerinde özellikle durduğu bir diğer husus da Azerbaycan’ın ikinci Karabağ savaşında askeri gücünü neden sınırsız bir şekilde kullanmadığıdır. Bu bağlamda Aliyev Azerbaycan olarak yalnızca kendilerini kazanan taraf olarak değil, kontrollü güç kullanan sorumlu aktör olarak da nitelendirmektedir. Aliyev röportajında “Kimse bizi durduramazdı” derken bir özgüven beyanı yapıyor. “Bunu yapmadık, çünkü yanlış olurdu” derken ise siyasi bir sınır çiziyor. Bu yaklaşım, Azerbaycan’ın artık yalnızca askeri değil, siyasi olgunluk iddiası taşıyan bölgesel bir güç olma iddiasını da ortaya koymaktadır. Tüm bunlarla birlikte bu yaklaşım Türk’ün savaş töresinin gereğini Azerbaycan Türk’ünün yerine getirdiğini de göstermektedir.
Türk Dünyası ve Askeri Gerçeklik
Aliyev’in Röportajın en stratejik bölümlerinden biri ise şüphesiz Türk Devletleri Teşkilatı’na ilişkin mesajlardır. Aliyev açıkça şunu söylüyor: Uluslararası hukuk işlemiyorsa, devletler kendi güvenliklerini kendileri sağlamak zorundadır. Bu bağlamda Aliyev kardeş Türkiye ile askeri ittifakın altını çizerken Türk dünyası için ortak askeri tatbikat fikrini ortaya atıyor. Aliyev’in verdiği mesajda dikkat edilmesi gereken nokta ise şu: yeni dünya da ancak askeri uyum, caydırıcılık ve ortak refleks ihtiyacını açıkça dile getirilmesidir.
Bu, aslında şu soruyu gündeme getiriyor:
Türk devletleri; enerji, ticaret ve ulaştırma gibi alanlarda birlikte hareket edebiliyorsa, güvenlik gibi hayati bir konu neden birlikte hareket etmesin?
Sonuç olarak Aliyev’in de altını çizdiği gibi dünya artık idealist metinlerle değil, güç dengeleriyle yönetiliyor. Barış isteyenler güçlü olmak zorunda. Hukuku savunmak isteyenler, önce kendini savunabilmeli.
Bu yaklaşımı beğenmeyebilirsiniz hatta sertte bulabilirsiniz. Ama bu yeni dünya düzeninde bu gerçeği yok saymanız demek; yer üstü ve yer altı kaynaklarınız ile tüm değerlerinizin güçlünün elinde oyuncak olması demektedir. Bu bağlamda benim Aliyev’in röportajından anladığım ana mesaj “Güçlü değilsen haklı olmanın da bir anlamı yok” çünkü bugün dünya artık tam olarak bu cümlenin etrafında şekilleniyor.
“Güclü deyilsənsə, haqlı olmağın mənası yoxdur”
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 5 yanvar 2026-cı il tarixində yerli mətbuata verdiyi müsahibə yeni qlobal düzənin necə qavranıldığını və Azərbaycanın bu düzəndə özünü harada mövqeləndirdiyini açıq şəkildə ortaya qoyan strateji bir bəyannamə xarakteri daşıyır.
Əliyevin sözləri arasında ilk növbədə ən çox diqqət çəkən bu təsbit oldu: “Günümüz dünyasında beynəlxalq hüquq deyə bir şey yoxdur”.
Bu ifadə qulağa sərt gələ bilər, hətta bəziləri üçün narahatlıq da doğura bilər. Amma bu gün özümüzə verməli olduğumuz sual budur: Səhvdirmi?
Qəzzada dünyanın gözü qarşısında üzərinə bomba yağan uşaqları, Ukraynada öz soydaşı tərəfindən üzərinə bomba yağan xalqı, Venesuela dövlət başçısının gecə yatağından alındığı reallığını nəzərə aldıqda, bu səhvdirmi? Bu kontekstdə əsl sual budur: “Beynəlxalq hüquq kimlər üçün işləyir? Kimlər üçün bir məna ifadə edir?” Güclü olanın hüququ təyin etdiyi, zəif olanın isə hüquqa sığınmaqdan başqa çarəsinin qalmadığı bir dünyadayıq. Əliyevin etdiyi şey əslində bu həqiqəti diplomatik nəzakətlə bəzəmək deyil; olduğu kimi ifadə etməkdir.
Bu məqam, məncə, Azərbaycanın yaşadığı Qarabağ prosesi üçün də həlledici oldu. İllərlə işğal altındakı Azərbaycan torpaqları üçün beynəlxalq müstəvidə sükuta qərq olan qərarlar, icra olunmayan BMT qətnamələri və səssiz qalan beynəlxalq aktorlar Bakıya bu dərsi verdi: Haqq ancaq güclə qoruna bilir. Bu baxımdan Azərbaycan xalqı işğal altındakı torpaqlarını əldə etdiyi güc və Türkiyə ilə qurduğu qardaşlıq hüququ ilə xilas etdi.
Zəngəzur dəhlizi: Yol deyil, geopolitik mesaj
Müsahibənin onurğasını təşkil edən Zəngəzur dəhlizi məsələsi də bu baxış bucağının bir nəticəsidir. Əliyev üçün bu dəhliz yalnız Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvanı bir-birinə bağlayan nəqliyyat xətti deyil. Bu layihə həm də:
- Şərq-Qərb ticarətinin,
- Şimal-Cənub enerji və logistika xəttinin,
- Və Orta Dəhlizin potensialını artıran ünsürlərdən biridir.
Əslində Zəngəzur dəhlizi məsələsi Əliyevin ifadəsi ilə “həll olunmuş bir mövzudur”. Bu çərçivədə, Əliyevin qeyd etdiyi kimi, bu dəhlizin adı dəyişə bilər, düsturu dəyişə bilər; amma mahiyyəti dəyişməyəcək. Bu nöqtədə Ermənistana verilən mesaj son dərəcə aydındır: “Bu prosesə müqavimət göstərmək, geopolitik reallığa müqavimət göstərmək deməkdir”. Əliyevin “qaçmaq intihar olar” ifadəsi isə bir təhdiddən ziyada, geopolitik bir xəbərdarlıq kimi oxunmalıdır.
“Heç kim bizi dayandıra bilməzdi”
Əliyevin müsahibədə xüsusi olaraq üzərində dayandığı digər bir məqam isə Azərbaycanın İkinci Qarabağ Müharibəsində hərbi gücünü niyə qeyri-məhdud şəkildə istifadə etmədiyi ilə bağlıdır. Bu kontekstdə Əliyev Azərbaycanı yalnız qalib tərəf kimi deyil, nəzarətli güc tətbiq edən məsuliyyətli aktor kimi də xarakterizə edir. Əliyev müsahibəsində “Heç kim bizi dayandıra bilməzdi” deyərkən bir özünəinam bəyanatı verir. “Bunu etmədik, çünki səhv olardı” deyərkən isə siyasi bir sərhəd çəkir. Bu yanaşma Azərbaycanın artıq yalnız hərbi deyil, siyasi yetkinlik iddiası daşıyan regional güc olmaq hədəfini ortaya qoyur. Bütün bunlarla yanaşı, bu yanaşma Azərbaycan türklərinin Türkün döyüş adət-ənənələrinin gərəyini yerinə yetirdiyini də göstərir.
Türk Dünyası və hərbi reallıq
Müsahibənin ən strateji hissələrindən biri şübhəsiz ki, Türk Dövlətləri Təşkilatına dair mesajlardır. Əliyev açıq şəkildə bunu deyir: Beynəlxalq hüquq işləmirsə, dövlətlər öz təhlükəsizliklərini özləri təmin etmək məcburiyyətindədir. Bu baxımdan Əliyev qardaş Türkiyə ilə hərbi ittifaqı vurğulayarkən, Türk dünyası üçün ortaq hərbi təlimlər ideyasını irəli sürür. Əliyevin verdiyi mesajda diqqət edilməli olan məqam budur: Yeni dünyada ancaq hərbi uyğunluq, çəkindiricilik və ortaq refleks ehtiyacı açıq şəkildə dilə gətirilir.
Bu, əslində belə bir sualı gündəmə gətirir: “Türk dövlətləri; enerji, ticarət və nəqliyyat kimi sahələrdə birlikdə hərəkət edə bilirsə, təhlükəsizlik kimi həyati bir mövzuda niyə birlikdə hərəkət etməsin?”
Nəticə olaraq Əliyevin də vurğuladığı kimi, dünya artıq idealist mətnlərlə deyil, güc balansları ilə idarə olunur. Sülh istəyənlər güclü olmaq məcburiyyətindədir. Hüququ müdafiə etmək istəyənlər, əvvəlcə özlərini müdafiə edə bilməlidirlər.
Bu yanaşmanı bəyənməyə bilərsiniz, hətta sərt də hesab edə bilərsiniz. Amma bu yeni dünya düzənində bu həqiqəti yox saymağınız yerüstü və yeraltı sərvətlərinizlə yanaşı, bütün dəyərlərinizin güclünün əlində oyuncaq olması deməkdir. Bu kontekstdə Əliyevin müsahibəsindən anladığım əsas mesaj budur: “Güclü deyilsənsə, haqlı olmağın da bir mənası yoxdur”, çünki bu gün dünya artıq tam olaraq bu cümlə ətrafında formalaşır.
Ahmet Sağlam / Ankara / 06.01.2026
Aliyev: If You Are Not Strong, Being Right Has No Meaning
The interview given by President of the Republic of Azerbaijan Ilham Aliyev to the local media in Azerbaijan on 5 January 2026 constitutes a strategic manifesto that clearly reveals how the new global order is perceived and where Azerbaijan positions itself within this order.
Among Aliyev’s remarks, the statement that, in my view, draws the most attention is the following:
“There is no such thing as international law in today’s world.”
This statement may sound harsh. It may even be disturbing for some. But the question we must ask ourselves today is this: Is it wrong?
When we consider the reality of children being bombed before the eyes of the world in Gaza, a population being bombed by their ethnic kin in Ukraine, and the fact that the President of Venezuela was taken from his bed at night, is this statement really wrong? In this context, the real question is actually this: “For whom does international law function? For whom does it have any meaning?” We live in a world where the strong define the law, and the weak have no option other than to seek refuge in it. What Aliyev does is not to embellish this reality with diplomatic courtesy, but to state it as it is.
In my view, this point was also decisive for the Karabakh process experienced by Azerbaijan. For years, the silence surrounding Azerbaijan’s occupied territories in the international arena, the unimplemented UN resolutions, and the silent international actors taught Baku the following lesson: Rights can only be protected by power. In this context, the Azerbaijani people liberated their occupied lands through the power they gained and the bond of brotherhood they established with Türkiye.
The Zangezur Corridor: Not a Road, but a Geopolitical Message
The issue of the Zangezur Corridor, which constitutes the backbone of the interview, is also a result of this perspective. For Aliyev, this corridor is not merely a transportation route connecting mainland Azerbaijan with Nakhchivan. This project is also;
a component that enhances the capacity of East–West trade,
the North–South energy and logistics line, and the Middle Corridor.
In fact, the issue of the Zangezur Corridor is, in Aliyev’s words, “a resolved matter.”
In this context, according to Aliyev, the name of this corridor may change, its formula may change; but its essence will not change. At this point, the message given to Armenia is extremely clear: “Resisting this process means resisting geopolitical reality.” Aliyev’s statement that “avoiding it would be suicide” should be read not as a threat, but as a geopolitical warning.
“The Strong Could Have Stopped It”
Another issue that Aliyev particularly emphasizes in the interview is why Azerbaijan did not use its military power in an unlimited manner during the Second Karabakh War. In this context, Aliyev characterizes Azerbaijan not only as the winning side, but also as a responsible actor that used controlled force. When Aliyev says in the interview, “No one could have stopped us,” he is making a declaration of self-confidence. When he says, “We did not do this because it would have been wrong,” he is drawing a political boundary. This approach reveals Azerbaijan’s claim to being a regional power that now possesses not only military strength, but also political maturity. At the same time, this approach demonstrates that the Azerbaijani Turk has fulfilled the requirements of the Turkic code of warfare.
The Turkic World and Military Reality
One of the most strategic parts of Aliyev’s interview is undoubtedly the messages regarding the Organization of Turkic States. Aliyev clearly states the following: If international law does not function, states must ensure their own security. In this context, while emphasizing the military alliance with brotherly Türkiye, Aliyev puts forward the idea of joint military exercises for the Turkic world. The point that should be noted in Aliyev’s message is this: in the new world, the need for military coordination, deterrence, and a common reflex is openly articulated.
This, in fact, raises the following question:
If Turkic states can act together in areas such as energy, trade, and transportation, why should they not act together on a vital issue such as security?
As a result, as Aliyev also emphasizes, the world is no longer governed by idealistic texts, but by balances of power. Those who want peace must be strong. Those who want to defend the law must first be able to defend themselves.
You may not like this approach; you may even find it harsh. But ignoring this reality in the new world order means that your above-ground and underground resources, along with all your values, become playthings in the hands of the strong. In this context, the main message I take from Aliyev’s interview is: “If you are not strong, being right has no meaning,” because today the world is shaped precisely around this sentence.
Ahmet Sağlam / 06.01.2026 / Ankara
Алиев: Если ты не силён, быть правым не имеет смысла
Интервью, которое Президент Азербайджанской Республики Ильхам Алиев дал местным СМИ Азербайджана 5 января 2026 года, носит характер стратегического манифеста, ясно показывающего, как воспринимается новый мировой порядок и какое место в нём отводит себе Азербайджан.
Среди высказываний Алиева, на мой взгляд, в первую очередь привлекает внимание следующее утверждение:
«В современном мире не существует такого понятия, как международное право».
Это высказывание может показаться жёстким. Для некоторых оно может быть даже неприятным. Однако вопрос, который мы должны задать себе сегодня, заключается в следующем: неверно ли это?
Если учитывать реальность того, что на глазах у всего мира в Газе бомбят детей, что в Украине население подвергается бомбардировкам со стороны своих же соплеменников, а также факт того, что президента Венесуэлы ночью забрали прямо из его постели, разве это утверждение ошибочно? В этом контексте настоящий вопрос заключается в следующем: «Для кого работает международное право? Для кого оно имеет какое-либо значение?» Мы живём в мире, где сильный определяет право, а слабому не остаётся ничего, кроме как искать в нём убежище. То, что делает Алиев, — это не украшение этой реальности дипломатической вежливостью, а изложение её такой, какая она есть.
На мой взгляд, этот момент стал определяющим и для карабахского процесса, пережитого Азербайджаном. Годы молчания на международной арене по поводу оккупированных территорий Азербайджана, невыполненные резолюции ООН и безмолвие международных акторов преподали Баку следующий урок: право может быть защищено только силой. В этом контексте азербайджанский народ освободил свои оккупированные земли благодаря обретённой силе и братскому союзу, установленному с Турцией.
Зангезурский коридор: не дорога, а геополитическое послание
Вопрос Зангезурского коридора, составляющий основу интервью, также является следствием этого подхода. Для Алиева данный коридор — это не просто транспортная линия, соединяющая материковый Азербайджан с Нахчываном. Этот проект одновременно является:
элементом, увеличивающим потенциал восточно-западной торговли
северо-южного энергетического и логистического маршрута, а также Среднего коридора.
Фактически, вопрос Зангезурского коридора, по выражению Алиева, является «решённым вопросом».
В этом контексте, по словам Алиева, название этого коридора может измениться, его формула может измениться, но его сущность не изменится. На этом этапе послание, адресованное Армении, предельно ясно: «Сопротивляться этому процессу — значит сопротивляться геополитической реальности». Высказывание Алиева о том, что «уклонение будет самоубийством», следует воспринимать не как угрозу, а как геополитическое предупреждение.
«Сильный мог бы остановить»
Ещё один вопрос, на котором Алиев особенно акцентирует внимание в интервью, — это почему Азербайджан не использовал свою военную мощь без ограничений во время Второй Карабахской войны. В этом контексте Алиев характеризует Азербайджан не только как победившую сторону, но и как ответственного актора, применявшего контролируемую силу. Когда Алиев говорит в интервью: «Никто не мог бы нас остановить», — он заявляет о своей уверенности. Когда же он говорит: «Мы этого не сделали, потому что это было бы неправильно», — он проводит политическую границу. Этот подход демонстрирует притязание Азербайджана на роль региональной державы, обладающей уже не только военной мощью, но и политической зрелостью. Вместе с тем этот подход показывает, что азербайджанский тюрк выполнил требования тюркского военного кодекса.
Тюркский мир и военная реальность
Одной из наиболее стратегических частей интервью Алиева, несомненно, являются послания, касающиеся Организации тюркских государств. Алиев прямо заявляет следующее: если международное право не работает, государства вынуждены самостоятельно обеспечивать свою безопасность. В этом контексте, подчёркивая военный союз с братской Турцией, Алиев выдвигает идею проведения совместных военных учений для тюркского мира. В его послании следует обратить внимание на один ключевой момент: в новом мире открыто формулируется необходимость военной совместимости, сдерживания и общего рефлекса.
Это, по сути, поднимает следующий вопрос:
Если тюркские государства могут действовать сообща в таких сферах, как энергетика, торговля и транспорт, почему они не должны действовать сообща в таком жизненно важном вопросе, как безопасность?
В итоге, как подчёркивает и сам Алиев, мир больше управляется не идеалистическими текстами, а балансами сил. Те, кто хочет мира, должны быть сильными. Те, кто хочет защищать право, прежде всего должны уметь защищать себя.
Вы можете не принимать этот подход и даже считать его жёстким. Однако игнорирование этой реальности в новом мировом порядке означает, что ваши надземные и подземные ресурсы, а вместе с ними и все ваши ценности, становятся игрушкой в руках сильного. В этом контексте главный посыл, который я вынес из интервью Алиева, звучит так: «Если ты не силён, быть правым не имеет смысла», потому что сегодня мир формируется именно вокруг этого утверждения.
Ахмет Саглам / 06.01.2026 / Анкара
Our article titled “Aliyev: If You Are Not Strong, Being Right Has No Meaning” Assessment has been published in eureporter. Click the link below to read the full article on eureporter
“Aliyev: Güçlü Değilsen Haklı Olmanın Anlamı Yok” başlıklı analizimiz, yenicag.az yayınlanmıştır! Yazının tamamını okumak için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz:
Our article titled “Aliyev: If You Are Not Strong, Being Right Has No Meaning” assessment has been published in aze.media. Click the link below to read the full article on aze.media.
“Aliyev: Güçlü Değilsen Haklı Olmanın Anlamı Yok” başlıklı analizimiz, Kerkük Gazetesi’nde Türkiye Türkçe’ sinde yayınlanmıştır! Yazının tamamını okumak için bu bağlantıyı tıklayabilirsiniz:
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 5 Ocak 2026 tarihinde Azerbaycan’daki yerel basına verdiği röportaj üzerine kısa bir değerlendirme kaleme almıştık. Söz konusu değerlendirme yazımız, farklı ülkelerde İngilizce olarak yayımlanarak uluslararası kamuoyunda geniş ilgi görmüştü.
Bu kapsamda değerlendirme yazımıza İrlanda basını da ilgi göstermiş ve çeşitli yayın organlarında manşetlere taşımıştır. Azerbaycan medyası ise “Azerbaycan Cumhurbaşkanı’nın yerel televizyon kanallarına verdiği röportaj uluslararası medyada geniş yankı buldu” başlığıyla, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in mülakatına ilişkin uluslararası basında çıkan haberleri derleyerek kamuoyuna sunmuş. Azerbaycan ulusal basının hazırladığı bu haberlerde, İrlanda basınında yayımlanan değerlendirme makalemize geniş yer vermiş; böylece çalışmamız, Aliyev’in röportajının uluslararası yansımaları çerçevesinde Azerbaycan kamuoyuna geniş yer bulmuştur.
Haber için aşağıdaki linkleri tıklayabilirsiniz.