Astana’da TÜRKPOL Önerisi: Türk Dünyasında Güvenlik ve Entegrasyonun Yeni Eşiği
Türk Devletleri Teşkilatı İçişleri Bakanlarının 3. Toplantısı 10 Eylül 2026 tarihinde Kazakistan Cumhuriyeti’nin Astana şehrinde gerçekleştirildi. Bu toplantı 29 – 30 Ekim 2026 tarihlerinde Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti Ankara’da gerçekleştirilecek 13. Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Zirvesi öncesinde önemli bir toplantı olarak yerini aldı. Çünkü gerek toplantıda getirilen öneriler gerekse toplantı sonun da Türk Devletleri Teşkilatı İçişleri Bakanlarının ortak beyanı Türk Devletleri arasındaki iş birliğinin güvenlik, kolluk, sınır yönetimi ve teşkilata üye Türk Devletlerin vatandaşlarının teşkilata üye devletler arasında pasaportsuz dolaşımı gibi Avrupa Birliği benzeri hatta onunda ötesinde geçebilecek bir birliğin oluşması açısından stratejik bir öneme sahiptir. Toplantıya Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan İçişleri Bakanları ile Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri iştirak etmiştir.
Türkiye’nin Interpol benzeri TÜRKPOL önerisi Türk Devletleri Teşkilatının güvenlik entegrasyonunun yeni aşamasını temsil etmektedir.
Toplantının önemli stratejik önerilerinden biri Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’den gelmiş ve Çiftçi “Suçla Mücadele Konseyi” üzerinden ilerleyebilecek TÜRKPOL’ün kurulmasını teklif etmiştir. Bakan Çiftçi, Kazakistan, Azerbaycan, Kırgızistan ve Özbekistan taraflarının da öneriye oldukça olumlu yaklaştığı vurgulanmıştır.
Türkiye’nin önermiş olduğu TÜRKPOL gerçekleşirse sınır aşan organize suç, uyuşturucu, insan kaçakçılığı, terör, siber suçlar ve aranan kişilerin takibi açısından Türk Devletlerinin birbirleriyle daha hızlı veri paylaşması mümkün olacaktır. Bu bağlamda TÜRKPOL’ün gerçekleşmesi için üye ülkelerin veri paylaşımı, kişisel verilerin korunması, adli süreçler, yetki sınırları ve ortak operasyonların hukuki zemini konusunda kapsamlı bir kurucu anlaşmaya ihtiyaç olacaktır. Nitekim Özbekistan başta olmak üzere üye devletler toplantıda Suçla Mücadele Konseyinin kurulmasıyla ilgili anlaşma taslağının hazırlanarak bir sonraki toplantıda imzaya sunulmasını destekleyen bir yaklaşım ortaya koymuştur. Bu önemli bir gelişmedir ve verilerin korunması, adli süreçler, yetki sınırları gibi konular da bu sayede açığa kavuşacaktır. Ayrıca Türkiye’nin önerisi TÜRKPOL için de uygun bir zemin oluşturacaktır.
Ortak pasaport kontrol noktaları: Güvenlik projesinden ekonomik entegrasyona
Toplantının ikinci dikkati çeken başlığı ise hiç şüphesiz ki Türk Devletleri Teşkilatı vatandaşlarının havalimanlarında ortak pasaport kontrol noktalarından geçmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Avrupa Birliği’ndeki uygulamaya benzer şekilde Türk Devletleri vatandaşları için ortak kontrol noktalarının meydana getirilmesi yönünde çalışmalar yapıldığını açıklamıştır. Aynı zamanda bazı Türk Devletleri arasında uygulanmakta olan kimlikle seyahat uygulamasının daha geniş bir alanda diğer Türk devletleri arasında da yaygınlaştırılması gündeme getirilmiştir.
Bu gelişme yalnızca bir sınır geçiş kolaylığı olarak görülmemelidir. Ortak pasaport kontrolü ve kimlikle seyahat, Türk Devletleri Teşkilatının ekonomik entegrasyonunu hızlandırabilecek yapısal bir adım niteliğindedir. İnsan hareketliliğinin kolaylaşması; turizm, eğitim, ticaret, yatırım, iş seyahatleri ve hizmet sektörünü hızlandırarak ticareti kolaylaştıracaktır.
Nitekim Türkiye-Azerbaycan arasında mevcut olan kimlikle seyahat modeli, diğer Türk Devletlerinde uygulanması için hem önemli bir kurumsal tecrübe oluşturmakla birlikte önemli bir örnekte teşkil etmektedir.
Stratejik açıdan bakıldığında ise bu iki projenin birbirini tamamladığı görülmektedir. Türkiye’nin TÜRKPOL önerisi güvenliği artırırken, kimlik aracılığı ile Avrupa Birliği benzeri ortak sınır geçiş mekanizması Türk Devletleri arasında turizm ve ticaret hareketliliğini güvenli bir şekilde artıracaktır. Bu bağlamda güvenlik ile hareket serbestîsinin birlikte geliştirilmesi, TDT’nin zaman içerisinde yalnızca siyasi bir iş birliği platformundan daha entegre bir bölgesel yapıya dönüşmesini sağlayabilir.
Ekonomik açıdan ise bunun özellikle Orta Koridor üzerindeki etkisi büyük ve önemli olacaktır. Türkiye–Kafkasya–Hazar–Türkistan (Orta Asya) hattında insan ve mal hareketliliğinin kolaylaşması, Türk Devletleri arasındaki ticari ilişkilerin derinleşmesine katkı sağlayabilir. Daha kolay seyahat, şirketlerin diğer Türk Devletleri ile pazar araştırması yapmasını, iş bağlantıları kurmasını ve yatırım gerçekleştirmesini kolaylaştıracaktır. Ayrıca bu, Çin’den Avrupa’ya uzanan Yeni İpek Yolu için de güvenli bir güzergâh oluşturacaktır. Güven, beraberinde yatırım ve istihdam getirerek Türkistan’a (Orta Asya’ya) olan ilgili artıracaktır.
Türk Devletleri Teşkilatı İçişleri Bakanlarının 3. Toplantısı hakkında genel bir değerlendirme yapmak gerekirse;
Türk Devlet Teşkilatının güvenlik alanında “kurumsal mekanizmaya” geçiş arayışını göstermesi açısında bu toplantının önemi büyüktür. Türkiye’nin TÜRKPOL önerisi, Kazakistan’ın operasyonel bilgi paylaşımı ve göç güvenliği yaklaşımı, Özbekistan’ın Suçla Mücadele Konseyinin hukuki zemininin hazırlanmasına verdiği önem aynı yöne işaret etmektedir.
Şayet Astana toplantısının stratejik sonucunun tek tek alınan kararlar bağlamında değerlendirmenin daha ötesinde kısa bir yorum yapılması gerekirse; güvenlik alanında ortak kapasite oluşturma sürecinin hızlanarak kurumsallaşmaya başladığı görülmektedir.
Bu bağlamda Türkiye’nin TÜRKPOL önerisi hayata geçirilirse ve kimlikle seyahat uygulaması tüm Türk devletleri arasında uygulanırsa Türk Devletleri arasındaki ekonomik entegrasyon artarak; turizm, yatırım ve ticaret hareketliliği hızlanır.
Turkpol Proposal in Astana: A New Threshold for Security and Integration in the Turkic World
The 3rd Meeting of the Ministers of Internal Affairs of the Organization of Turkic States was held on September 10, 2026, in Astana, the capital of the Republic of Kazakhstan. This meeting took its place as an important meeting ahead of the 13th Summit of the Heads of State of the Organization of Turkic States, which will be held on October 29–30, 2026, in Ankara, the capital of the Republic of Türkiye. This is because both the proposals put forward at the meeting and the joint declaration of the Ministers of Internal Affairs of the Organization of Turkic States at the conclusion of the meeting have strategic importance in terms of the formation of a union between the Turkic States that could be similar to, or even go beyond, the European Union in terms of cooperation in security, law enforcement, border management, and the passport-free movement of citizens of the Turkic States that are members of the organization among member states. The Ministers of Internal Affairs of Türkiye, Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan and Uzbekistan, as well as the Secretary General of the Organization of Turkic States, attended the meeting.
Türkiye’s Turkpol Proposal, Similar to Interpol, Represents a New Stage in the Security Integration of the Organization of Turkic States
One of the important strategic proposals of the meeting came from the Minister of Interior of the Republic of Türkiye, Mustafa Çiftçi, who proposed the establishment of Turkpol as the next step following the “Council for Combating Crime.” Minister Çiftçi emphasized that the Kazakh, Azerbaijani, Kyrgyz and Uzbek sides also responded quite positively to the proposal.
If Turkpol, proposed by Türkiye, is established, the Turkic States will be able to share data with each other more rapidly in terms of combating cross-border organized crime, drug trafficking, human trafficking, terrorism, cybercrime, and tracking wanted persons. In this context, the establishment of Turkpol will require a comprehensive founding agreement concerning data sharing, personal data protection, judicial processes, jurisdictional boundaries, and the legal basis for joint operations among the member countries. Indeed, the member states, particularly Uzbekistan, adopted an approach supporting the preparation of a draft agreement on the establishment of the Council for Combating Crime and its submission for signature at the next meeting. This is an important development, and issues such as data protection, judicial processes and jurisdictional boundaries will also be clarified through this process. In addition, Türkiye’s proposal will provide an appropriate basis for Turkpol as well.
Common Passport Control Points: From a Security Project to Economic Integration
The second noteworthy issue of the meeting was undoubtedly the continuation of efforts to enable citizens of the Organization of Turkic States to pass through common passport control points at airports. The Minister of Interior of the Republic of Türkiye, Mustafa Çiftçi, stated that efforts were underway to establish common control points for citizens of the Turkic States, similar to the practice in the European Union. In the same statement, the possibility of expanding the practice of traveling with identity cards, which is currently implemented between some Turkic States, to a wider area among other Turkic states was also brought to the agenda.
This development should not be regarded merely as a facilitation of border crossings. Common passport control and travel with identity cards constitute a structural step that could accelerate the economic integration of the Organization of Turkic States. Facilitating the movement of people will facilitate trade by accelerating tourism, education, commerce, investment, business travel and the services sector.
Indeed, the existing model of travel with identity cards between Türkiye and Azerbaijan provides both important institutional experience and a significant example for its implementation in other Turkic States.
From a strategic perspective, it can be seen that these two projects complement each other. While Türkiye’s Turkpol proposal will enhance security, a common border-crossing mechanism similar to that of the European Union through the use of identity cards will safely increase tourism and trade mobility among the Turkic States. In this context, the development of security and freedom of movement together could enable the OTS, over time, to transform from merely a platform for political cooperation into a more integrated regional structure.
From an economic perspective, its impact on the Middle Corridor in particular will be significant and substantial. Facilitating the movement of people and goods along the Türkiye–Caucasus–Caspian–Turkistan (Central Asia) route could contribute to deepening commercial relations among the Turkic States. Easier travel will make it easier for companies to conduct market research in other Turkic States, establish business connections and make investments. In addition, this will create a secure route for the New Silk Road extending from China to Europe. Trust will bring investment and employment with it, thereby increasing interest in the Turkistan (Central Asia) region.
To make a general assessment of the 3rd Meeting of the Ministers of Internal Affairs of the Organization of Turkic States;
The importance of this meeting lies in demonstrating the Organization of Turkic States’ pursuit of a transition toward an “institutional mechanism” in the field of security. Türkiye’s Turkpol proposal, Kazakhstan’s approach to operational information sharing and migration security, and Uzbekistan’s emphasis on preparing the legal framework for the Council for Combating Crime all point in the same direction.
If a brief comment is to be made on the strategic outcome of the Astana meeting beyond evaluating it in terms of the individual decisions taken; it can be seen that the process of building common capacity in the field of security has begun to accelerate and become institutionalized.
In this context, if Türkiye’s Turkpol proposal is implemented and the practice of traveling with identity cards is applied among all Turkic states, economic integration among the Turkic States will increase, accelerating the movement of tourism, investment and trade.
В Астане Предложение ТЮРКПОЛ: новый порог безопасности и интеграции в Тюркском мире
3-я встреча министров внутренних дел Организации тюркских государств состоялась 10 сентября 2026 года в городе Астана Республики Казахстан. Эта встреча заняла свое место как важная встреча накануне 13-го Саммита глав государств Организации тюркских государств, который состоится 29–30 октября 2026 года в столице Турецкой Республики Анкаре. Потому что как предложения, выдвинутые на встрече, так и совместное заявление министров внутренних дел Организации тюркских государств по итогам встречи имеют стратегическое значение с точки зрения формирования союза, подобного Европейскому союзу и даже способного выйти за его рамки, в таких сферах, как сотрудничество между тюркскими государствами в области безопасности, правоохранительной деятельности, управления границами, а также безпаспортного перемещения граждан тюркских государств — членов организации между государствами — членами организации. В встрече приняли участие министры внутренних дел Турции, Азербайджана, Казахстана, Кыргызстана и Узбекистана, а также Генеральный секретарь Организации тюркских государств.
Предложение Турции по созданию ТЮРКПОЛ по аналогии с Интерполом представляет новый этап интеграции в сфере безопасности Организации тюркских государств.
Одно из важных стратегических предложений встречи поступило от министра внутренних дел Турецкой Республики Мустафы Чифтчи, и Чифтчи предложил создание ТЮРКПОЛ, которое может стать следующим этапом после создания Совета по борьбе с преступностью. Было подчеркнуто, что стороны Казахстана, Азербайджана, Кыргызстана и Узбекистана также весьма положительно отнеслись к этому предложению.
Если предложенный Турцией ТЮРКПОЛ будет реализован, станет возможным более быстрый обмен данными между тюркскими государствами в вопросах трансграничной организованной преступности, наркотиков, незаконной торговли людьми, терроризма, киберпреступлений и розыска разыскиваемых лиц. В этом контексте для реализации ТЮРКПОЛ потребуется всеобъемлющее учредительное соглашение по вопросам обмена данными государствами-членами, защиты персональных данных, судебных процессов, пределов полномочий и правовой основы совместных операций. Действительно, государства-члены, прежде всего Узбекистан, на встрече продемонстрировали подход, поддерживающий подготовку проекта соглашения о создании Совета по борьбе с преступностью и представление его на подпись на следующей встрече. Это является важным развитием, и такие вопросы, как защита данных, судебные процессы и пределы полномочий, также благодаря этому получат ясность. Кроме того, предложение Турции создаст подходящую основу и для ТЮРКПОЛ.
Общие пункты паспортного контроля: от проекта безопасности к экономической интеграции
Вторым, несомненно, привлекшим внимание вопросом встречи стало продолжение работы по обеспечению прохождения граждан Организации тюркских государств через общие пункты паспортного контроля в аэропортах. Министр внутренних дел Турецкой Республики Мустафа Чифтчи заявил, что ведется работа по созданию общих пунктов контроля для граждан тюркских государств по аналогии с практикой в Европейском союзе. В то же время был вынесен на обсуждение вопрос о расширении на более широкой территории практики поездок по удостоверениям личности, которая применяется между некоторыми тюркскими государствами, и ее распространении также между другими тюркскими государствами.
Это развитие не следует рассматривать только как облегчение пересечения границ. Общий паспортный контроль и поездки по удостоверению личности являются структурным шагом, способным ускорить экономическую интеграцию Организации тюркских государств. Облегчение передвижения людей будет способствовать развитию туризма, образования, торговли, инвестиций, деловых поездок и сферы услуг, облегчая торговлю.
Действительно, существующая между Турцией и Азербайджаном модель поездок по удостоверению личности не только формирует важный институциональный опыт для ее применения в других тюркских государствах, но и представляет собой важный пример.
С точки зрения стратегии видно, что эти два проекта дополняют друг друга. В то время как предложение Турции по ТЮРКПОЛ повышает безопасность, общий механизм пересечения границ по удостоверению личности, подобный механизму Европейского союза, безопасным образом увеличит туристическую и торговую мобильность между тюркскими государствами. В этом контексте совместное развитие безопасности и свободы передвижения со временем может обеспечить превращение ОТГ из платформы исключительно политического сотрудничества в более интегрированную региональную структуру.
С экономической точки зрения влияние этого особенно на Средний коридор будет большим и значительным. Облегчение передвижения людей и товаров по линии Турция–Кавказ–Каспий–Туркестан (Центральная Азия) может способствовать углублению торговых отношений между тюркскими государствами. Более удобные поездки облегчат компаниям проведение исследований рынка в других тюркских государствах, установление деловых связей и осуществление инвестиций. Кроме того, это создаст безопасный маршрут для Нового Шёлкового пути, простирающегося из Китая в Европу. Доверие принесет с собой инвестиции и занятость, увеличивая интерес к Туркестану (Центральной Азии).
Если дать общую оценку 3-й встрече министров внутренних дел Организации тюркских государств;
Эта встреча имеет большое значение с точки зрения демонстрации стремления Организации тюркских государств перейти к «институциональному механизму» в сфере безопасности. Предложение Турции по ТЮРКПОЛ, подход Казахстана к оперативному обмену информацией и безопасности миграции, а также придаваемое Узбекистаном значение подготовке правовой основы Совета по борьбе с преступностью указывают на одно и то же направление.
Если необходимо сделать краткий комментарий, выходящий за рамки оценки стратегического результата Астанинской встречи исключительно в контексте отдельных принятых решений, то можно увидеть, что процесс формирования общего потенциала в сфере безопасности ускоряется и начинает институционализироваться.
В этом контексте, если предложение Турции по ТЮРКПОЛ будет реализовано и практика поездок по удостоверению личности будет применяться между всеми тюркскими государствами, экономическая интеграция между тюркскими государствами будет возрастать, а мобильность в сфере туризма, инвестиций и торговли ускорится.
Sağlam, Ahmet (2026), “Turkpol Proposal in Astana: New Threshold for Security & Integration in Turkic World”, Caspianpost, 12.09.2026, https://caspianpost.com/opinion/turkpol-proposal-in-astana-a-new-threshold-for-security-and-integration-in-the-turkic-world
Sağlam, Ahmet (2026), “Turkpol Proposal in Astana: New Threshold for Security & Integration in Turkic World”, Thediplomaticinsight, 12.09.2026, https://thediplomaticinsight.com/turkpol-astana-security-integration-turkic-world/
Sağlam, Ahmet (2026), “Turkpol Proposal in Astana: New Threshold for Security & Integration in Turkic World”, Uzdaily., 12.09.2026, https://www.uzdaily.uz/en/turkpol-proposal-in-astana-a-new-threshold-for-security-and-integration-in-the-turkic-world/
Sağlam, Ahmet (2026), “Astana’da TÜRKPOL Önerisi: Türk Dünyasında Güvenlik ve Entegrasyonun Yeni Eşiği”, Kerkük Gazetesi.12.09.2026, https://kerkukgazetesi.com/astanada-turkpol-onerisi-turk-dunyasinda-guvenlik-ve-entegrasyonun-yeni-esigi/