Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev’in Antalya Mesajı ve “Dünya Beşten Büyüktür” Yaklaşımının Yükselişi
Antalya’da konuşan Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev’in konuşması özetlemek gerekirse “Dünya beşten büyüktür” yaklaşımıyla aynı perspektifte bir vurgunun yapıldığı görülmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayelerinde ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın ev sahipliğinde bu sene beşincisi düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (17-19 Nisan 2026) dünyadaki ekonomik ve siyasi gerilim hatlarına çözüm üretmek amacıyla “Yarını Tasarlarken Belirsizliklerle Başa Çıkmak” teması altında düzenlenmektedir.
Antalya Diplomasi Forumu’nun bu sene en dikkat çekici oturumu ise hiç kuşkusuz ki 17.04.2026 tarihinde saat 10:00’da “Yarını Tasarlarken Belirsizlikleri Yönetmek” başlığı ile gerçekleştirilen liderler paneli olmuştur. Moderatörlüğünü Türkiye Cumhuriyeti Eski Dışişleri Bakanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu’nun yaptığı panele konuşmacı olarak; Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova ve Gürcistan Başbakanı Irakli Kobakhidze katılmıştır.
Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev’in “Birleşmiş Milletlerin sadece desteklenmesi gerekmiyor, aynı zamanda reforma tabi tutulması gerekiyor” yönündeki açıklaması, günümüzde dünyadaki çatışmalı alanların ve ekonomik kırılganlıkların çözümü açısından önemli bir ihtiyacı ortaya koymaktadır. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova’nın Birleşmiş Milletlerin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine yönelik ifadeleri ise uluslararası sistemi ayakta tutacak, daha kapsayıcı ve devletlerin ortak güvenlik ile ekonomik kaygılarına cevap verecek yeni bir yapıya duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır.
Bu çerçevede Tokayev’in söz konusu açıklaması, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın uluslararası platformlarda dile getirdiği “Dünya beşten büyüktür” yaklaşımı ile paralellik göstermektedir. Bu yaklaşım, dünya siyasetinin sınırlı sayıda ülkenin kararlarına sıkışmaması gerektiği ve daha adil, daha temsilî bir uluslararası sistem kurulması gerektiği düşüncesine dayanmaktadır. Bu yönüyle Erdoğan ve Tokayev’in ortak söylemi, yalnızca Türk dünyasının meseleye bakış açısını yansıtmakla kalmamakta, aynı zamanda mevcut küresel çatışma ve ekonomik kırılganlıklara yönelik bir çözüm arayışı olarak da değerlendirilmektedir.
Tokayev’in Antalya’daki konuşmasında, yaşanan savaşlar ve çatışmalar bağlamında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin sorumluluğuna dikkat çekerek, yalnızca büyük güçlerin değil orta ölçekli ve küçük devletlerin de uluslararası düzeyde daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladığı görülmektedir. Bu yaklaşım, uluslararası sistemin daha dengeli ve kapsayıcı bir yapıya kavuşturulması gerektiği yönündeki düşünceyi güçlendirmektedir.
Tokayev’in “büyük güçlerin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde küresel gündemin önünü tıkamaması gerektiği” yönündeki ifadeleri ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova’nın güç yoğunlaşmasının yozlaşma riskini artırdığına ilişkin vurgusu birlikte değerlendirildiğinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin yeniden yapılandırılması gerektiği yönünde ortak bir yaklaşımın ortaya çıktığı görülmektedir. Antalya Diplomasi Forumunda dile getirilen bu değerlendirmelerin, küresel düzenin geleceğine ilişkin tartışmalarda önümüzdeki dönemde de daha fazla gündeme geleceğini göstermektedir.
Bugün Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin sorunlara çözüm üretme kapasitesi daha yüksek sesle tartışılırken, asıl sorulması gereken soru Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tokayev’in işaret ettiği Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin mevcut yapısıyla sürdürülebilirliğini koruyup koruyamayacağıdır.
Ahmet SAĞLAM / 17.04.2026 / Ankara
Kazakhstan President Tokayev’s Antalya Message and the Rise of the “The World Is Bigger Than Five” Approach
Summarizing the speech delivered in Antalya by the President of the Republic of Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev, it is observed that an emphasis aligned with the perspective of “The world is bigger than five” was made.
Held under the auspices of the President of the Republic of Türkiye, Recep Tayyip Erdoğan, and hosted by the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Türkiye, the Antalya Diplomacy Forum (April 17–19, 2026), organized for the fifth time this year, is convened under the theme “Managing Uncertainties While Designing the Future” with the aim of producing solutions to the economic and political fault lines in the world.
Undoubtedly, the most remarkable session of this year’s Antalya Diplomacy Forum was the leaders’ panel titled “Managing Uncertainties While Designing the Future,” held on April 17, 2026, at 10:00. Moderated by the former Minister of Foreign Affairs of the Republic of Türkiye and Member of the Grand National Assembly of Türkiye, Mevlüt Çavuşoğlu, the panel featured as speakers the President of the Republic of Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev, the President of the Republic of North Macedonia, Gordana Siljanovska-Davkova, and the Prime Minister of Georgia, Irakli Kobakhidze.
The statement by the President of the Republic of Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev, that “the United Nations not only needs to be supported but also needs to be reformed” reveals a significant necessity in terms of addressing today’s conflict zones and economic vulnerabilities around the world. Likewise, the remarks by the President of the Republic of North Macedonia, Gordana Siljanovska-Davkova, emphasizing the need to reconsider the United Nations, point to the necessity for a new structure that will sustain the international system, be more inclusive, and respond to the common security and economic concerns of states.
Within this framework, Tokayev’s statement in question shows parallelism with the “The world is bigger than five” approach articulated by the President of the Republic of Türkiye, Recep Tayyip Erdoğan, on international platforms. This approach is based on the idea that world politics should not be confined to the decisions of a limited number of countries and that a more just and more representative international system should be established. In this respect, the common discourse of Erdoğan and Tokayev not only reflects the perspective of the Turkic world on the issue but is also evaluated as a search for solutions to existing global conflicts and economic vulnerabilities.
In his speech in Antalya, Tokayev, by drawing attention to the responsibility of the United Nations Security Council in the context of ongoing wars and conflicts, emphasized that not only great powers but also middle-sized and small states should assume greater responsibility at the international level. This approach strengthens the view that the international system should be transformed into a more balanced and inclusive structure.
When Tokayev’s statements that “great powers should not clog the global agenda in the United Nations Security Council” are evaluated together with the emphasis by the President of the Republic of North Macedonia, Gordana Siljanovska-Davkova, that the concentration of power increases the risk of degeneration, it is seen that a common approach emerges in favor of restructuring the United Nations Security Council. These assessments expressed at the Antalya Diplomacy Forum indicate that this issue will come to the fore more frequently in the coming period in discussions regarding the future of the global order.
Today, while the capacity of the United Nations Security Council to produce solutions to problems is being discussed more loudly, the main question that needs to be asked is whether the United Nations Security Council, as pointed out by the President of the Republic of Kazakhstan, Tokayev, can maintain its sustainability with its current structure.
Ahmet SAĞLAM / 17.04.2026 / Ankara
Послание Президента Казахстана Токаева из Антальи и рост подхода «Мир больше пяти»
Если кратко обобщить выступление Президента Республики Казахстан Касым-Жомарта Токаева в Анталье, можно отметить, что в нём прослеживается акцент, совпадающий по своей перспективе с подходом «Мир больше пяти».
Пятый по счёту Анталийский дипломатический форум (17–19 апреля 2026 года), проводимый под покровительством Президента Турецкой Республики Реджепа Тайипа Эрдогана и при принимающей роли Министерства иностранных дел Турецкой Республики, организован под темой «Управление неопределённостями при проектировании завтрашнего дня» с целью выработки решений для экономических и политических линий напряжённости в мире.
Безусловно, самым примечательным мероприятием форума в этом году стала панель лидеров, состоявшаяся 17.04.2026 в 10:00 под названием «Управление неопределённостями при проектировании завтрашнего дня». Модератором панели выступил бывший министр иностранных дел Турецкой Республики и депутат Великого национального собрания Турции Мевлют Чавушоглу; в качестве спикеров приняли участие Президент Республики Казахстан Касым-Жомарт Токаев, Президент Республики Северная Македония Гордана Силяновска-Давкова и Премьер-министр Грузии Ираклий Кобахидзе.
Заявление Президента Республики Казахстан Касым-Жомарта Токаева о том, что «Организация Объединённых Наций должна не только поддерживаться, но и подвергаться реформированию», выявляет важную необходимость с точки зрения разрешения современных конфликтных зон и экономических уязвимостей в мире. В свою очередь, высказывания Президента Республики Северная Македония Горданы Силяновской-Давковой о необходимости пересмотра Организации Объединённых Наций указывают на потребность в новой структуре, которая обеспечит устойчивость международной системы, будет более инклюзивной и ответит на общие вопросы безопасности и экономические озабоченности государств.
В этом контексте данное заявление Токаева демонстрирует параллель с подходом «Мир больше пяти», который Президент Турецкой Республики Реджеп Тайип Эрдоган выдвигает на международных платформах. Этот подход основывается на идее, что мировая политика не должна быть замкнута на решениях ограниченного числа стран, и что необходимо создание более справедливой и более представительной международной системы. В этом отношении совместная риторика Эрдогана и Токаева не только отражает взгляд тюркского мира на данный вопрос, но и рассматривается как поиск решения существующих глобальных конфликтов и экономических уязвимостей.
В своём выступлении в Анталье Токаев, обращая внимание на ответственность Совета Безопасности Организации Объединённых Наций в контексте происходящих войн и конфликтов, подчеркнул, что не только великие державы, но и государства среднего и малого уровня должны брать на себя больше ответственности на международной арене. Такой подход усиливает идею о необходимости формирования более сбалансированной и инклюзивной международной системы.
Если рассматривать вместе высказывания Токаева о том, что «великие державы не должны блокировать глобальную повестку в Совете Безопасности Организации Объединённых Наций», и акцент Президента Республики Северная Македония Горданы Силяновской-Давковой на том, что концентрация власти увеличивает риск деградации, становится очевидным формирование общего подхода к необходимости реструктуризации Совета Безопасности Организации Объединённых Наций. Эти оценки, озвученные на Анталийском дипломатическом форуме, показывают, что в ближайший период данный вопрос будет всё чаще подниматься в дискуссиях о будущем глобального порядка.
Сегодня, когда всё громче обсуждается способность Совета Безопасности Организации Объединённых Наций вырабатывать решения существующих проблем, главным вопросом, который следует задать, остаётся тот, на который указывает Президент Республики Казахстан Токаев: сможет ли Совет Безопасности Организации Объединённых Наций в своей нынешней структуре сохранить устойчивость.
Ахмет Саглам / Анкара / 17.04.2026